 "I. ULUSLARARASI BALKAN TÜRKOLOJISI SEMPOZYUMU (BILGI SÖLENI)" YAPILDI (28-30 EYLÜL 2001, PRIZREN)
Nail TAN
Kosava Pristine Üniversitesi Filoloji Fakültesine bagli Türkoloji Kürsüsü ögretim üyelerinden Prof. Dr. Nimetullah Hafiz ve Doç. Dr. Tacide Hafiz, 26 Mart 2000 tarihinde Prizren'de kisa adi BAL-TAM olan Balkan Türkoloji Arastirmalari Merkezini kurdular. Hafiz'lar 1997'de de Balkan Türkologlar Birligini olusturmuslardi. Merkezin kurulus amaci Balkan Yanmadasi'ndaki Türkoloji çalismalarini tek merkez etrafinda toplayarak daha etkili ve verimli bir duruma getirmek, bilgi alis verisini hizlandirmak, yayinlar yapmak, bilimsel toplantilar düzenlemek olarak özetlenebilir. Merkezin kurulus düsüncesi Doç. Dr. Tacida Hafiz'dan çikmisti. BAL-TAM'in yönetim merkezi olarak Türklerin yogun bir sekilde yasadiklari Prizren seçilmisti. Yönetim Kurulunda Türkiye, Kosova, Bati Trakya, Bulgaristan, Romanya, Makedonya'dan birer üye bulunmaktadir. Diger Balkan ülkeleri temsilcilerinin katilimya kurul genisleyebilecektir.
BAL-TAM kisa süre içerisinde iki önemli etkinligi gerçeklestirdi. Bunlari kisaca özetlemek istiyorum.
1. Yayin Çalismalari
a. Çevren dergisinin 92. sayisi. Bu dergi Yugoslavya döneminde Kosova'nin en önemli kültür dergisiydi. Kasim 1973'ten 1991 yilina kadar 91 sayisi yayimlanmis, iç karisikliklar sebebiyle yayimina ara vermisti. BAL-TAM, 92. sayiyi çikarmis ve dergyi BAL-TAM'in dergisi olarak yayinini sürdürmeyi kararlastirmistir.
b. Dr. Klaus Richle; Leben und Literarische Werke Mesihis/Mesihî'nin Hayati ve Edebî Eserleri, Prizren 2001, 268 s.
c. Dr. Ibrahim Temo; Atatürk'ü Niçin Severim?, Bask. Hazl. Prof. Dr. Nimetullah Hafiz, Prizren 2001, 24 s.
2. I. Uluslar Arasi Balkan Türkoloji Sempozyumu
BAL-TAM Eylül 2001 ayi sonunda Prizren'de ilk büyük bilimsel toplantiyi dü zenledi. 28-30 Eylül 2001 tarihleri ara
09/29/2007
an katilarak bildiri sunacaklarim bildirmislerdi.
Bes oturum hâlinde düzenlenen sempozyumun programinda su bildiriler bulunmaktaydi:
Baskanligini Prof. Dr. Sükrü Halûk Akalin ile Nail Tan'in yaptigi birinci oturumda:
Prof. Dr. Zekeriya Kursun (Türkiye), "Balkan Arastirmalarinda Osmanli Arsivinin Önemi", Ismail Bozkurt (KKTC), "KKTC'nde Türkoloji Çalismalari", Prof. Dr. Ibrahim Tatarli (Bulgaristan), "Yahya Kemal Bey atli ve Balkanlarda Türk Varligi", Prof. Dr. Mustafa Mehmet (Romanya), "Romanya'da Türkoloji Arastirmalarina Genel Bir Bakis", Prof. Dr. Nimetullah Hafiz (Kosova), "Eski Yugoslavya'da Türkoloji Arastirmalari", Rahmi Ali (Yunanistan), "Yunanistan'da Türkoloji Arastirmalari", Prof. Dr. Iskender Rizay (Kosova), "Osmanli Imparatorlugunun Kurulusunda Arnavutlarin Rolü", Dr. Yusuf Hamza (Makedonya), "Osmanli Öncesi Slovenya Türkleri", Prof. Dr. Cengiz Hakov (Bulgaristan), "Bulgaristan Türklerinin Tarihî Kaderi", Doç. Dr. Mustafa Yilmaz (Türkiye), "Atatürk'ün Modernlesme Modeli".
Baskanligini Dr. Irfan Ünver Nasrattinoglu ile Ismail Bozkurt'un yaptigi ikinci oturumda:
Doç. Dr. Ibrahim Yalimov (Bulgaristan), "20-30 Yillari Arasinda Bulgaristan Türkleri Arasinda Reformculuk", Iskener Muzbeg (Kosova), Kosova Tüzügünden (1953) Kosova Anayasal Çerçevesine Kadar (2001) Türk Dilinin Esitligi", Prof. Dr. Sükrü Halûk Akalin (Türkiye), "Makedonya'da Egitim Olarak Türkçe", Dr. Rasim Özyürek (Türkiye), "Yugoslavya'da Yasayan Türklerin Konusma ve Yazi Dilleri", Prof. Dr. Arif Ago (Makedonya), "Makedonya'da Türk Egitimi Nereye Gidiyor?", Mr. Bedrettin Koro (Kosova), "//. Dünya Savasindan Sonra Prizren'de Türkçe Egitim", Prof. Dr. Eflatun Neimetzade (Azerbaycan), "Balkanlarda Türk Kültürü ve Tiyatro Sanati Üzerine", Prof. Dr. Sevim Piliçkova (Makedonya), "Makedonya'da Türk Kültürünün Etkisi", Doç. Dr. Mehmet Ibrahimgil (Türkiye), "Kosova'da Türk Eserleri".
Baskanligini Prof. Dr. ibrahim Tatarli ile Prof. Dr. Iskender Rizay'in yaptigi üçüncü oturumda:
Prof. Dr. Cenana Buturoviç (Bosna- Hersek), "The Battle ofBanja Luka 1372 in the Ör al Tradition", Nail Tan (Türkiye), "Makedonya'da Türkçe Anlatilan Nasred din Hoca Fikralariyla Türkiye'de Yayimlanmis Narseddin Hoca Fikralarinin Karsilastirilmasi", Ismail Çavusev (Bulgaris tan), "Turhan Rasin'in Hiciv ve Mizah Dünyasi", Lada Buturoviç (Bosna-Hersek), "L'analys Linguo Stylistique Du Poeme oral Gazi Husrev-Bey Men'e L'noce a Stambol", Fahri Kaya (Makedonya), "Makedonya Türk Edebiyatinda Dram Türü", Halit Eren (Türkiye), "Gümülcineli Hafiz Galip Efendi", Raif Virmiça (Kosova), "Haci Mehmet Tahir Efen "Baskanligini Prof. Dr. Mustafa Meh met ile Prof. Dr. Zekeriya Kursun 'un yaptigi dördüncü oturumda:
Prof. Dr. Irfan Morina (Kosova), "Dünya Edebiyat Antolojisine Giren Ilk Türk Sairi Pristineli Mesihi", Dr. Klaus Riehle (Almanya), "Pristineli Mesihi Evrensel Türk Sairi", Cemali Tunaligil (Kosova), "Mehmet Akif Ersoy Hakkinda Birkaç Söz Daha", Prof. Dr. Hamdi Hasan (Makedon ya), "Üsküp Dar'ül-muallimin Ögretmeni Sekip Tunç'un 'Unutmayin Bosna'yi' Adli Bilinmeyen Bir Siiri", Doç. Dr. Kerima Filan (Bosna-Hersek), "Bosna'da XVII.
Yüzyilda Türkçe Olarak Kaleme Alinmis Bir Mecmua Üzerine", Ümran Salla-Âsikferki (Kosova), "Prizrenli Sem'i Hakkinda Birkaç Söz", Doç. Dr. Tacide Hafiz (Kosova), "Suzi Çelebi'nin Bilinmeyen Yanlari", Hayrettin ivgin (Türkiye), "Bulgaristan Türk Halk Sairi Âsik Haydari".
Baskanligini Prof. Dr. Cengiz Hakov ile Dr. Rasim Özyürek'in yaptigi besinci oturumda:
Prof. Dr. Ekrem Çauseviç (Bosna-Her sek), "Bosna-Hersek' te Türk Dilbilgisi Yazma Kitaplari (XIX. Yüzyil)", Mr. Suzan De doviç (Kosova), "Mitroviça Türk Agzinin Baslica Özelikleri", Mustafa Tahsinoglu (Yunanistan), "Yunan Dilindeki Türkçe Kelimeler", Dr. Yasar Kalafat (Türkiye), "Balkan Türklerinden Örneklemelerle Halk Inançlarimizda Saç", Dr. Irfan Ünver Nas rattinoglu (Türkiye), "Gagavuz Türklerinin Dogum ve Ölümle Ilgili Inançlari", Prof. Dr. Taciser Onuk (Türkiye), "Balkan Ülkelerinde El Sanatlarin
09/29/2007
uot;, Altay Suroy (Kosova), "Kosova'da Türk Dernek ve Kuruluslari", N uran Malta (Kosova), "//. Dünya Savasindan Önce Prizren'de Türk Türkücü Gruplari".
Programdaki bilim adami ve uzmanlar dan Ismail Bozkurt, Rahmi Ali, Doç. Dr. Mustafa Yilmaz, Prof. Dr. Eflatun Nimetzade, Doç. Dr. Mehmet Ibrahimgil, Prof. Dr. Cenana Buturoviç, Lada Butoroviç, Dr. Klaus Riehle, Doç. Dr. Kerime Filan, Prof. Dr. Ekrem Çavuseviç, Mustafa Tahsinoglu, Hayrettin Ivgin, Dr. Yasar Kalafat mazeretleri sebebiyle toplantiya kanlamadilar.
29 Eylül 2001 günü Sempozyum kapanis töreninde Prizren'de bulunan Devlet Bakani Prof. Dr. Abdülhalûk Çay'da bir konusma yaparak BAL-TAM'i kutladi, ça lismalarinda basanlar diledi.
30 Eylül 2001 tarihinde yapilan gezide Pristine Üniversitesi, Kosova Ovasi'nda Sultan Murat Türbesi, îpek'teki San Saltuk Makami, Prilep Köyündeki Ikinci San Saltuk makami ziyaret edildi.
Nail TAN
 BALKAN TÜRKOLOJI ARASTIRMALARI MERKEZI (BAL-TAM) ve ETKINLIKLERI
Prof. Dr. Sükrü Halûk AKALIN
Balkan ülkelerindeki Türkoloji çalismalarinin önemli bir yeri vardir. Bu ülkelerdeki Türkoloji kürsülerinde Türk dili, Türk edebiyati, Türk tarihi, Türk sanati gibi genel Türkolojinin dallari olan konularda çesitli çalismalar ve yayin etkinlikleri yürütülmektedir. Son yillarda Balkanlarda yasanan karisikliklar ve savaslar, bu çalismalarin hizini bir parça kesse de, Türkoloji çalismalari Balkan ülkelerinde canliligini korumaktadir. Balkan ülkelerindeki Türkoloji çalismalarini canli tutan ögelerin basinda hiç süphesiz bu ülkelerde yasamakta olan Türk nüfustur. Bu ülkelerdeki Türk topluluklarinin dili, halk edebiyati ürünleri, inançlari ve diger kültür özellikleri birer arastirma konusu olarak daima arastirmacilarin ilgisini çekmistir. Balkan ülkelei de, kendi sinirlari içerisinde bulunan Türk topluluklarinin kültür degerleri üzerinde arastirmalar yapilmasini saglayarak onlari yakindan tanimayi amaç edinmistir. Bu ülkelerin tarihi, Türk tarihi ile iç içe oldugu gibi, Balkan uluslarının dili, inançlari ve diger kültür degerleri de Türk kültüründen önemli ölçüde etkilenmistir. Bu yüzden Türkoloji çalismalarinin Balkan uluslarinin kendilerini tanimalari açisindan da yarari büyüktür. Bu ülkelerdeki Türkoloji çalismalarinin yürütülmesinin bir baska nedeni de siyasî ve stratejik önem'dir. Balkan ülkelerindeki Türk nüfus, Türkoloji çalismalarinda her zaman itici bir güç olmustur. Bu ülkelerdeki Türk topluluklarindan yetisen arastirmacilar da bu kürsülerde görev almislardir.
Eski Yugoslavya'da da Türkoloji önemli bir yere sahipti. Yürütülen çalismalarla, yapilan arastirmalarla ve yayinlarla Yugoslavya Türkolojisi bir ekol hâline gelmisti. Türkiye üniversitelerindeki meslektaslarimizdan kimi leri doktora çalismalarini Yugoslavya'da yapmisti. Ancak, son on yilda yasanan olaylarin ardindan Yugoslavya'nin dagilmasiyla ülkedeki Türkoloji bölümleri de bir ölçüde güç kaybina ugradi. Federatif bir yapidaki Yugoslavya'nin dagilmasiyla bu yapiyi olusturan federe devletler bagimsiz devlet hâline geldiler. Bu ülkelerdeki Türkoloji bölümleri de ayri devletlerdeki Türkoloji bölümleri hâline geldiler.
Pristine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyati Bölümü de bugün ayri bir devlet olma yolunda ilerleyen Kosova'da önemli bir Tür koloji kürsüsü olarak çalismalarini sürdürüyor. Prof. Dr. Nimetullah Hafiz'in baskanligini yürüttügü bölümde Prof. Dr. Irfan Morina, Doç. Dr. Tacida Hafiz, Suzan Dedoviç-Canhas, Ferhat Asikferki, Ümran Sala- Asikferki ve Nuran Malta görev yapiyor.
26 Mart 2000 tarihinde kurulan ve kisa adi BAL-TAM olan Balkan Türkoloji Arastirmalari Merkezi de Kosova'da bulunuyor. Prof. Dr. Nimetullah Hafiz ve Doç. Dr. Tacida Hafiz'in olaganüstü gayretleri ve çalismalariyla kurulan bu merkez kisa sürede son derece önemli isler basardi. Yugoslavya'daki Türkoloji yayinlari arasinda akla ilk gelen dergi olan Çevren, BAL-TAM'ın yayini olarak yeniden yayimlamaya basladi. Ilk sayisi Kasim 1973'te çikan ve araliksiz 18 yil yayimlanan Çevren, Yugoslavya'da yasanan olaylardan sonra 1991'deki 91. sayisi ile yayinina ara vermisti. Simdi degerli meslektaslarimiz Hafiz'larin çabalari ve Kosova Türk Taburu Görev Kuvvet Komutanliginin destegiyle Çevren, 92 sayisi ile birlikte bizlere merhaba diyor. Özel sayi olarak yayimlanan bu sayida su yazilar yer aliyor:
Prof. Dr. Nimetullah Hafiz, "Birkaç Söz"
Doç. Dr. Tülay Boran, "Atatürk ve Egitim"
Prof. Dr. Yusuf Hamza(oglu), "Vardar Adinin Kelime Anlami"
Prof. Dr. Nimetullah Hafiz, "Kosova Türk Agizlarinda Yapim ve Çekim Ekleri"
I. Gündag Kayaoglu, "Saraybosna Bakirlari"
Muharrem Tahsin, "Bulgaristan'da ve Bulgaristan Türkleri Arasinda Türk Kitabi"
Prof. Dr. Tuncer Gülensoy, "Azerî Tabiat ve Halk Sairi Musa Yagup"
Prof. Dr. Abdurrahman Güzel, "Eserlerine Göre Yunus Emre'yi Günü müzde Bir Degerlendirme: Yunus Emre Hümanizmi"
Doç. Dr. Nedret Mahmut, "Dogumunun 100. Yil Dönümünde Bekir Sitki Çobanzade'yi Anarken"
Hamdullah Aktas, "Uygarliklarin Gelismesinde Çevirinin Etkisi"
Oguz Yorgancioglu, "Kibris Türk Toplum Hayatinin Manilerdeki Yansimasi"
Doç. Dr. Tacida Hafiz, "Kibris ile Kosova Türk Halk Edebiyati Metinleri Arasinda Benzerlikler" Hasan Mercan, "Sarigöl'den Izi ekler"
Pristine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyati Bölümü de bugün ayri bir devlet olma yolunda ilerleyen Kosova'da önemli bir Tür koloji kürsüsü olarak çalismalarini sürdürüyor. Prof. Dr. Nimetullah Hafiz'in baskanligini yürüttügü bölümde Prof. Dr. Irfan Morina, Doç. Dr. Tacida Hafiz, Suzan Dedoviç-Canhas, Ferhat Asikferki, Ümran Sala- Asikferki ve Nuran Malta görev yapiyor. |
